Senette Çift İmza olması halinde hukuken buna bağlanan farklı sonuçlar ortaya çıkmakta olup her olay ayrıca değerlendirilerek farklı yorumlara ulaşmak mümkündür. Bu sebeple kural olarak senette ikimize olması farklı bir sonuç oluşturmamakta birlikte şayet bir şirket kaşesi üzerine atılan imza haricinde açığa yani boş kısma aynı imzadan atılması halinde bunu atan kişinin şahsi sorumluluğuna gidilebilir
Kambiyo senetlerinin, Türk Ticaret Kanunu’nda sıkı şekil şartlarına bağlanmıştır. Kambiyo senetleri, ticaret hayatında sıklıkla kullanılmakla birlikte ticari hayatın vazgeçilemez ödeme unsurlarındandır. Uygulamada zaman zaman aynı kişinin bir kambiyo senedi üzerinde iki kez imza atması ya da bir senette birden fazla imzanın bulunması durumuyla karşılaşılmaktadır. Öncelikle kambiyo senetlerine atılan imzanın hukuki sonuçları nedir bunu açıklamak gerekmektedir.
Kambiyo senetleri açısından imza, senedin borç doğurucu etkisinin kaynağıdır. İmza, kişiyi borç altına sokar ve kambiyo senetlerinde sıkı şekil şartları sebebiyle “borcun kaynağı” niteliğindedir.
Senette Çift İmza (bono, poliçe, çek) konusu, genellikle şirket borçlarında karşımıza çıkan ve hukuki sonuçları açısından büyük önem taşıyan bir durumdur. Ancak, bu konuda bilinmesi gereken en önemli nokta, imza sayısının değil, imza sahibinin yetkisinin belirleyici olduğudur.
Şirketi Bağlayıcı İmza Kimindir?
Bir şirketin borç altına girebilmesi için, senede imza atan kişinin şirketi temsile yetkili olması gerekir. Bu yetki, şirket ana sözleşmesiyle belirlenir ve Ticaret Sicili’ne tescil edilerek herkese açık hale getirilir.
- Bir kişinin şirketin tek ortağı olması, ona otomatik olarak şirket adına senet düzenleme yetkisi vermez. Bu kişi, Ticaret Sicili kayıtlarında şirket yetkilisi olarak belirtilmedikçe, attığı imza şirketi borçlandırmaz.
- Senet üzerinde aynı kişiye ait iki imza bulunması, hukuki durumu değiştirmez. İmza yetkisi olmayan bir kişinin attığı her iki imza da, şirketi değil, sadece o kişiyi şahsen borçlu kılar. Yani, bu durumda borç şirket borcu değil, imza atan kişinin kişisel borcu olarak kabul edilir.
Senet Ön Yüzüne Atılan Çift İmzanın Hukuki Sonuçları
Ticaret şirketlerinde temsil yetkisinin çift imza ile sınırlandırıldığı hallerde, şirket adına düzenlenen senedin ön yüzünde iki yetkilinin imzası bulunur. Bu durumda:
- Senet, ancak her iki imza birlikte atılmışsa şirketi bağlar. TTK Madde 370 “ Esas sözleşmede aksi öngörülmemiş veya yönetim kurulu tek kişiden oluşmuyorsa temsil yetkisi çift imza ile kullanılmak üzere yönetim kuruluna aittir.”.
- Tek imza ile düzenlenen senet şirketi bağlamaz; yetkisiz imza atan kişi TTK m. 678 “Temsile yetkili olmadığı hâlde bir kişinin temsilcisi sıfatıyla bir poliçeye imzasını koyan kişi, o poliçeden dolayı bizzat sorumludur; bu poliçeyi ödediği takdirde, temsil olunduğu kabul edilen kişinin haiz olabileceği haklara sahip olur. Yetkisini aşan temsilci için de hüküm böyledir.” uyarınca sorumlu olur.
Ön yüzde düzenleyenin imzasının yanında ikinci bir imza varsa, bu imza çoğunlukla aval olarak yorumlanır. TTK m. 701’e göre aval, “aval içindir” ibaresi ile veya yalnızca imza ile verilebilir. Özellikle senedin ön yüzünde, düzenleyenin imzasına ek olarak yer alan ikinci imza aval beyanı olarak kabul edilmektedir. Bu durumda ikinci imzayı atan kişi, düzenleyen ile aynı derecede ve müteselsil olarak borçtan sorumlu olur.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2012/5967 E. , 2012/24221 K.
“TTK.nun 690.maddesi göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 613 ve 614/1.maddeleri gereğince, keşideci imzası dışında bononun ön yüzüne konulan her imza aval şerhi sayılır. Aval için sadece imza yeterli olup, ayrıca ad ve soyadının yazılması gerekli değildir.”
Eğer ön yüzdeki iki imza aynı kişiye aitse, bu durum mükerrer borç doğurmaz. Kişi, tek borçlu gibi sorumlu tutulur.
