Boşanma davasında tazminat harçları kural olarak maktu olarak ödenir. Diğer bir ifadeyle boşanmanın sonuçlarına bağlı olarak ve parayla ölçülebilen talepler için nispi harç ödenmez.
Burada boşanmanın eki niteliğinin ne anlama geldiğinden bahsetmek gerekebilir.
- Boşanma davasında tazminat harçları ve Taleplerin Feri (Ek) Niteliği ve Boşanmaya Bağlılığı
- Talepler Fer’i (Ek) Niteliğdedir: Türk Medeni Kanunu’nunda boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle talep edilen hususlar kural olarak ek niteliğindedir.Maddi ve manevi tazminatlar gibi nafakalar da aynı şekilde ,boşanma davasının fer’i (eki) sayılır.
- Boşanmaya Bağlıdır: Bu tazminat taleplerinin kabul edilebilmesi için mutlaka boşanma kararının verilmesi gerekir. Boşanma davası reddedilirse, bu tazminat talepleri de konusuz kalır veya reddedilir.
- Ne Zaman İstenebilir?
- Boşanma davası ile birlikte (dava veya karşı dava dilekçesiyle),
- Boşanma davası devam ederken (harçsız bir dilekçeyle tahkikat bitene kadar),
- Boşanma davasının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde ayrı bir dava olarak istenebilir.
- Dava Harçlarında Dikkate Alınıp Alınmayacağı
Boşanma davasının fer’i niteliğinde olan maddi ve manevi tazminatlar için nispi harç ödenmez.
- Ayrıca Harca Tabi Değildir: Boşanma davaları maktu (sabit) harca tabidir. Dava açılırken veya davanın seyrinde talep ettiğiniz maddi veya manevi tazminat miktarı ne kadar yüksek olursa olsun, bu miktar üzerinden nispi (oran bazlı) karar ve ilam harcı ödenmez.
- Ek Harç Ödenmez: Örneğin 100.000 TL veya 10.000.000 TL tazminat talep edilmesi, ödenmesi gereken maktu harç miktarını değiştirmez.
- Makalemizin başında da belirttiğimiz üzere Boşanma davasında tazminat harçları (maddi ve manevi) boşanmaya bağlı olarak yani boşanma gerçekleştiği için ortaya çıkan bir sonuç olduğundan nispi harca tabi değildir.
- Aynı şekilde nafaka taleplde yine boşanma davasına bağlı ek niteliğinde olduğundan buradaki nafaka miktarları üzerinden de nispi harç ödenmez ve sadece maktu harç ödenir.
- Önemli İstisna: Fer’i Niteliğinde Olmayan Tazminat Talepleri
Her tazminat talebi boşanmanın fer’i sayılmaz:
- Genel Hükümlere Dayalı Talepler: Boşanma sebebi dışındaki nedenlere dayanan talepler (örneğin borç ilişkisi, ziynet eşyasının bedeli, evlilik birliği dışındaki haksız fiiller veya genel hükümlere göre istenen maddi zarar indemnizasyonları) boşanmanın eki değildir.
- Ziynet eşyasının bedeli boşanma ile ortaya çıkmayıp evlilik ile birlikte sonuç doğurmuştur bu sebeple bu kısma ilişkin nispi harç ödenmesi gerekmektedir.
- Nispi Harca Tabi Olurlar: Bu tür bağımsız tazminat ve alacak talepleri eklendiğinde, talep edilen miktar üzerinden nispi harç ödenmesi gerekir.
